Energiegemeenschap en buurtbatterij: wat regelt de Energiewet?

De Energiewet geeft energiegemeenschappen, zoals een energiecoöperatie in je dorp, een eigen plek. Een gemeenschap met maximaal 500 leden mag zonder leveranciersvergunning stroom aan haar leden leveren, zolang ze per jaar niet meer levert dan ze zelf opwekt.^WetRegeling Een netbeheerder mag in principe geen eigen batterij hebben; een buurtbatterij is dus meestal van een gemeenschap of een bedrijf.^Wet

Wat is een energiegemeenschap?

De wet geeft een vaste definitie. Een energiegemeenschap is een juridische entiteit die voor haar leden, vennoten of aandeelhouders activiteiten op de energiemarkt verricht. Het hoofddoel is milieuvoordeel of economisch of sociaal voordeel voor de leden of voor de buurt waar ze werkt. Ze is niet gericht op winst.^Wet

In de praktijk is dat vaak een energiecoöperatie: een vereniging van bewoners die samen een zonnedak, een windmolen of een zonneveld heeft. De Rijksoverheid noemt het samen vormen van of meedoen aan een coöperatie in de buurt als een van de manieren waarop huishoudens lokaal meedoen.^RO

Wat er in de statuten moet staan

Artikel 2.4 zegt wat een energiegemeenschap minstens in haar statuten moet opnemen. Bij een personenvennootschap mag dat ook in een overeenkomst.^Wet

Die laatste regel is een keuze, geen plicht. Een gemeenschap die een zonneveld of windmolen ontwikkelt, mag de zeggenschap leggen bij leden die vlak bij het project wonen.^Wet Zo blijft een lokaal project in lokale handen.

Zonder vergunning stroom leveren aan leden

Wie stroom levert aan huishoudens, heeft normaal een vergunning van de ACM nodig.^Wet Voor een energiegemeenschap die zelf stroom of gas produceert, maakt de wet een uitzondering. Ze mag zonder vergunning leveren als ze aan drie voorwaarden voldoet:^Wet

• ze levert over een jaar niet meer dan ze zelf op het net invoedt;
• ze levert alleen aan leden of aandeelhouders met een kleine aansluiting, zoals een gewone woning;
• ze heeft niet meer leden dan de minister vaststelt. Dat zijn er 500.^Regeling

De Rijksoverheid vat het samen: met de Energiewet kunnen huishoudens binnen een energiecoöperatie vergunningsvrij terugleveren.^RO Heeft je coöperatie meer dan 500 leden, of wil ze ook aan niet-leden leveren, dan heeft ze een vergunning nodig of werkt ze samen met een leverancier.

Een energiegemeenschap die levert, hoeft niet alles te doen wat een gewone leverancier moet. Ze heeft geen leveringsplicht, hoeft geen modelcontracten aan te bieden en hoeft geen dynamisch contract aan te bieden.^Wet

Wat dit voor jou als lid betekent

Krijg je stroom van je energiegemeenschap, dan is die gemeenschap in feite je leverancier. Een paar verschillen met een gewone leverancier zijn goed om te weten. Een gemeenschap hoeft niet iedereen te beleveren die erom vraagt, want de leveringsplicht geldt niet voor haar.^Wet Ze hoeft ook geen vast of variabel modelcontract van de ACM aan te bieden, en geen dynamisch contract.^Wet

Daar staat tegenover dat je als lid meebeslist. De zeggenschap moet bij de leden liggen, en je mag de gemeenschap verlaten.^Wet Een gemeenschap die hernieuwbare projecten ontwikkelt, mag het lidmaatschap ook beperken tot bewoners, overheden en kleine en middelgrote bedrijven.^Wet Zo kan een groot energiebedrijf niet zomaar de baas worden over een dorpsmolen.

Delen binnen de gemeenschap

Wie is aangesloten binnen een energiegemeenschap, heeft net als een actieve afnemer het recht om energie te delen.^Wet De voorwaarden zijn dezelfde: een overeenkomst met een leverancier die delen aanbiedt, iedereen klant bij die leverancier, een slimme meter met de communicatie aan, en verrekening per tijdvak.^Wet Hoe dat werkt, lees je in energie delen met je buren.

De Implementatiewet EMD-pakket, die het kabinet op 3 juli 2026 indiende, wil delen ook mogelijk maken bij verschillende leveranciers. Daarin is een energiegemeenschap een van de manieren om te delen.^TK

De buurtbatterij: wie mag er een hebben?

Een buurtbatterij is een grote accu in een wijk die stroom opslaat voor meerdere huishoudens. Het woord staat niet in de Energiewet. Wel regelt de wet wie een batterij mag bezitten, en dat is belangrijk.

Een netbeheerder mag geen batterij bezitten, ontwikkelen, beheren of exploiteren.^Wet Er zijn twee uitzonderingen: als de ACM de batterij erkent als volledig geïntegreerd onderdeel van het net, of als de ACM voor een specifieke batterij een ontheffing geeft.^Wet De gedachte is dat opslag een marktactiviteit is, en dat de beheerder van het net zich daar niet in mengt.

Een buurtbatterij is dus meestal van een energiegemeenschap, een gemeente of een bedrijf. De definitie van actieve afnemer laat ruimte voor een groep die samen gedeelde stroom opslaat.^Wet Om de opgeslagen stroom aan bewoners te geven, gelden dezelfde routes als bij delen: via een leverancier die delen aanbiedt, of via een energiegemeenschap die levert aan haar leden.^Wet

Hoe het in de praktijk gaat

Op papier is er dus ruimte. In de praktijk komen buurtbatterijen moeilijk van de grond. De minister van Klimaat en Groene Groei noemde in oktober 2025 twee oorzaken: de ruimtelijke inpassing en het ontbreken van een verdienmodel.^SM Ook het delen van stroom, dat een buurtbatterij nodig heeft om bewoners te bedienen, werd in augustus 2026 nog door geen enkele leverancier aan consumenten aangeboden.^SM

Wil je met je buurt een batterij, dan is een energiecoöperatie nu de meest begaanbare weg. Die kan als energiegemeenschap zelf leveren aan haar leden, binnen de grens van 500.^WetRegeling

Wat kun je nu doen?

1. Zoek uit of er in je gemeente of dorp al een energiecoöperatie is. Meedoen is vaak eenvoudiger dan zelf beginnen.^RO
2. Begin je zelf? Leg in de statuten de eisen van artikel 2.4 vast: open deelname, het recht om te vertrekken en zeggenschap bij de leden.^Wet
3. Blijf onder de 500 leden als je zonder vergunning aan leden wilt leveren, en lever niet meer dan je opwekt.^RegelingWet

Alles over delen en samen opwekken staat in de gids energie delen. Wat de Energiewet verder regelt: Energiewet 2026: wat verandert er.

Stand van 15 oktober 2026. Dit is uitleg, geen juridisch advies.

Veelgestelde vragen

Wat is een energiegemeenschap?

Een rechtspersoon die voor haar leden activiteiten op de energiemarkt doet, met voordeel voor leden of buurt als hoofddoel en niet winst.^Wet

Heeft een energiecoöperatie een leveranciersvergunning nodig?

Niet als ze alleen aan leden met een kleine aansluiting levert, niet meer levert dan ze per jaar opwekt en maximaal 500 leden heeft.^WetRegeling

Mag de netbeheerder een buurtbatterij neerzetten?

In principe niet. Alleen als de ACM de batterij erkent als volledig geïntegreerd netonderdeel of een ontheffing geeft.^Wet

Kan ik stroom uit een buurtbatterij gebruiken?

Alleen via een contract met de eigenaar of de gemeenschap. De wet regelt het delen, niet de batterij zelf.^Wet