Energiewet 2026: wat verandert er voor huishoudens?

Sinds 1 januari 2026 geldt de Energiewet. Hij vervangt de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet.^ACMEK Voor een huishouden veranderen vooral de regels rond je rekening, de borg en de opzegvergoeding, en je krijgt een recht om stroom te delen. Je contract, je meter en je energiebelasting blijven zoals ze waren.

Wat is de Energiewet?

De Energiewet is de nieuwe hoofdwet voor de markt van stroom en gas in Nederland. Tot eind 2025 stonden die regels in twee wetten: de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet. Die twee zijn samengevoegd en herschreven.^EK De Eerste Kamer nam de Energiewet aan op 10 december 2024.^EK Op 1 januari 2026 ging hij in.^ACM

De wet gaat over veel meer dan huishoudens. Hij regelt ook netbeheerders, windparken op zee en de gasmarkt. Wat jij merkt, staat vooral in hoofdstuk 2 (je contract met de leverancier) en een paar artikelen in hoofdstuk 3 (je meter en je aansluiting).^Wet Onder de wet hangen twee uitwerkingen met de details: het Energiebesluit en de Energieregeling.^{BesluitRegeling} Daar staan bijvoorbeeld de termijnen en de rekenregels.

Op deze site noemen we bij elke regel het artikel. Zo kun je het zelf nalezen op wetten.overheid.nl. Een overzicht van de wet, met de begrippen en de tijdlijn, staat in de gids de wet.

Wat er verandert, in één tabel

Je rekening: korter en leesbaarder

Vanaf 1 januari 2026 moet elke energierekening een kort overzicht hebben met de belangrijkste informatie, in gewone taal.^RO De Energieregeling zegt wat daar minstens eenmaal per jaar op moet staan: hoeveel stroom of gas je kreeg, hoeveel je teruglevert, wat het kostte, of je moet bijbetalen of geld terugkrijgt, en je nieuwe termijnbedrag.^Regeling

Op de factuur zelf moet ook staan wanneer je vaste prijs afloopt, dat je kunt overstappen en waar je een vergelijkingsinstrument vindt.^Regeling Heb je een slimme meter waarvan de communicatie aan staat, dan krijg je elke maand een overzicht van je verbruik en kosten. Zonder zo'n meter is dat minstens eens per zes maanden.^Regeling

Na een overstap of verhuizing krijg je binnen zes weken je eindafrekening.^Regeling Een klacht over je leverancier moet hij binnen acht weken afhandelen.^Regeling

Je contract en de borg

De basis blijft hetzelfde. Elke leverancier met een vergunning moet je twee modelcontracten aanbieden: een vast contract van minstens twaalf maanden en een variabel contract voor onbepaalde tijd.^Wet Hij moet iedereen met een gewone huisaansluiting een aanbod doen als je erom vraagt.^Wet Prijzen moeten transparant en redelijk zijn, en zo gepresenteerd dat je ze kunt vergelijken.^Wet

Voordat je tekent, krijg je een samenvatting van de belangrijkste voorwaarden in begrijpelijke taal.^Wet Gaat de prijs omhoog, dan moet je leverancier dat minstens een maand van tevoren laten weten, met de voorwaarden waaronder je kunt opzeggen.^Besluit

Nieuw is de grens voor de borg. Vraagt een leverancier een waarborgsom, dan is die vanaf 2026 maximaal een derde van je verwachte jaarafrekening.^RORegeling Alles over contracten staat in de gids contract en meter.

Opzeggen: een formule in plaats van een vast bedrag

De opzegvergoeding heeft nieuwe regels. Een leverancier mag alleen een vergoeding vragen als je een vast contract met een vaste prijs tussentijds opzegt, en als de vergoeding in je contract staat.^Wet Bij een variabel contract betaal je dus niets. Overstappen zelf mag verder ook niets kosten.^Wet

De hoogte volgt een formule: het verschil tussen jouw prijs en de prijs van een vergelijkbaar actueel aanbod, keer de energie die je nog zou afnemen.^Regeling Is het actuele aanbod even duur of duurder, dan is de vergoeding nul.^Regeling De oude beleidsregels van de ACM met vaste bedragen per resterende looptijd gelden niet meer.^ACM Hoe je het narekent: opzegvergoeding energiecontract.

Als je de rekening niet kunt betalen

Wie zijn energierekening niet kan betalen, krijgt volgens de Rijksoverheid extra bescherming. De regels die er al waren blijven bestaan en worden op sommige punten verbeterd. Zo mogen leveranciers en gemeenten makkelijker informatie delen, zodat je sneller hulp krijgt bij schulden.^RO

In de wet zelf staat dat een leverancier maatregelen neemt om afsluiten wegens wanbetaling zoveel mogelijk te voorkomen. Hij mag de levering alleen stoppen in gevallen en onder voorwaarden die de minister vastlegt, met waarborgen voor kwetsbare klanten.^Wet Krijg je een betalingsherinnering, neem dan zo snel mogelijk contact op met je leverancier of met de schuldhulp van je gemeente.

Wil je vergelijken voordat je een nieuw contract kiest? Je hebt recht op gratis toegang tot minstens één onafhankelijk vergelijkingsinstrument dat de hele markt laat zien.^Wet Op je factuur moet staan waar je dat vindt.^Regeling

Stroom delen en energiegemeenschappen

De Energiewet geeft een nieuwe rol aan de actieve afnemer: een huishouden dat zelf stroom opwekt, opslaat, verkoopt of deelt.^Wet Heb je zonnepanelen, dan ben jij dat.

Een actieve afnemer heeft het recht om energie te delen met een ander huishouden.^Wet Maar alleen als jullie allebei klant zijn bij dezelfde leverancier, die leverancier het aanbiedt en iedereen een slimme meter heeft met de communicatie aan.^Wet Een wetsvoorstel uit juli 2026 moet delen ook mogelijk maken als je bij verschillende leveranciers zit.^TK Hoe het werkt en waarom het nog nauwelijks gebeurt: energie delen met je buren.

Ook energiegemeenschappen, zoals een energiecoöperatie in je dorp, krijgen een eigen plek. Een gemeenschap met maximaal 500 leden mag zonder leveranciersvergunning stroom aan haar leden leveren, zolang ze niet meer levert dan ze zelf opwekt.^WetRegeling Zie energiegemeenschap en buurtbatterij.

Wat er niet verandert

Veel berichten over de Energiewet wekken de indruk dat er voor jou veel anders wordt. Dat valt mee. Dit blijft zoals het was:

• De slimme meter blijft vrijwillig. Je mag hem weigeren of de communicatie administratief uit laten zetten.^Wet Zie slimme meter weigeren.
• Salderen loopt in 2026 nog door. Het staat in artikel 2.31 van de Energiewet, en dat artikel vervalt op 1 januari 2027.^Wet Wat daarna geldt, valt buiten deze site.
• De energiebelasting. Die staat niet in de Energiewet maar in de Wet belastingen op milieugrondslag.^TK
• Je lopende contract. Je contract blijft gelden. Past je leverancier zijn voorwaarden aan, dan moet hij dat vooraf melden en je wijzen op je recht om op te zeggen.^Besluit
• Het recht op een dynamisch contract. Een leverancier met meer dan 200.000 klanten moet een dynamisch contract aanbieden als je erom vraagt en een slimme meter hebt waarvan de communicatie aan staat.^Wet

Wat kun je nu doen?

1. Kijk op je eerstvolgende rekening of het korte overzicht erop staat. Mist het, vraag je leverancier om uitleg. Daar heb je recht op.^Regeling
2. Heb je een vast contract en wil je overstappen? Vraag eerst een indicatie van de opzegvergoeding. Die moet je leverancier je geven.^Regeling
3. Heb je zonnepanelen en wil je delen? Vraag je leverancier of hij energie delen aanbiedt. Zonder dat aanbod kan het nog niet.^Wet

Lees ook de brieven van je leverancier over nieuwe voorwaarden. Een eenzijdige wijziging van voorwaarden of tarieven is volgens de ACM een reden waarbij de leverancier geen opzegvergoeding mag rekenen.^ACM

Stand van 15 oktober 2026. Dit is uitleg, geen juridisch advies.

Veelgestelde vragen

Sinds wanneer geldt de Energiewet?

Sinds 1 januari 2026. Hij vervangt de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet.^ACMEK

Moet ik zelf iets doen nu de Energiewet geldt?

Nee. Je contract loopt door. Wel kan je leverancier zijn voorwaarden aanpassen; dat moet hij je vooraf laten weten.^Besluit

Verandert de energiebelasting door de Energiewet?

Nee. De energiebelasting staat in een andere wet, de Wet belastingen op milieugrondslag.^TK

Stopt salderen door de Energiewet?

Salderen staat in artikel 2.31 van de Energiewet. Dat artikel vervalt op 1 januari 2027. In 2026 loopt salderen nog door.^Wet

Wat verandert er voor mij door de Energiewet?

Vooral de regels rond je rekening, de borg en de opzegvergoeding, en je krijgt het recht om zelf opgewekte stroom te delen (Energiewet, sinds 1 januari 2026). Je contract, je meter en je energiebelasting blijven zoals ze waren.